Ziya Gökalp Doğumunun 150. Yılında Türk Dünyası'nın Ortak Düşünce Mirası
Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), 2026 yılını Türk düşünce ve kültür hayatının önemli isimlerinden Ziya Gökalp'in doğumunun 150. yıl dönümüne ithaf ediyor. Türk dünyasının ortak tarihine, diline, edebiyatına, sanatına ve düşünce hayatına katkıda bulunan şahsiyetlerin mirasını yaşatmayı amaçlayan TÜRKSOY, Anma Yılları programıyla bu değerleri uluslararası düzeyde tanıtıyor ve gelecek nesillere aktarıyor.
2010 yılından bu yana sürdürülen Anma Yılları programı, Türk dünyasının farklı coğrafyalarında yetişmiş bilim insanlarını, şairleri, yazarları, düşünürleri ve sanatçıları ortak bir kültürel hafızanın parçası olarak buluşturuyor. Yıl boyunca gerçekleştirilen bilimsel, kültürel ve sanatsal etkinlikler aracılığıyla bu şahsiyetlerin eserleri yeniden ele alınıyor, farklı Türk dillerinde yayımlanıyor ve daha geniş kitlelere ulaştırılıyor.
TÜRKSOY Anma Yılları Nasıl İlan Ediliyor?
TÜRKSOY Anma Yılları, üye ülkelerin kültür bakanlıklarının önerileri doğrultusunda, Teşkilatın en üst karar organı olan TÜRKSOY Daimî Konseyi tarafından kararlaştırılıyor. Üye ülkelerin kültür bakanları ve yetkili temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilen toplantılarda, Türk dünyasının kültürel ve bilimsel hayatında iz bırakmış şahsiyetler ile bunların önemli doğum veya vefat yıl dönümleri değerlendiriliyor.
Daimî Konsey tarafından kabul edilen şahsiyetler adına, ilgili yıl boyunca farklı ülkelerde ortak etkinlikler düzenleniyor. Aynı yıl içerisinde birden fazla şahsiyetin anılması da mümkün oluyor. TÜRKSOY Daimî Konseyi, 2022 yılında aldığı kararla Anma Yılları programlarının daha kapsamlı hazırlanabilmesi amacıyla ilgili kararların iki yıl öncesinden ilan edilmesi konusunda görüş birliğine vardı.
Bu uygulama, ülkelerin kendi kültürel değerlerini diğer Türk halklarına tanıtmasına imkân sağlarken Türk dünyasının ortak edebiyat, sanat ve düşünce mirasının uluslararası görünürlüğünü de artırıyor.
2026: Doğumunun 150. Yılında Ziya Gökalp
Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığının önerisi üzerine, 16 Kasım 2024 tarihinde Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta gerçekleştirilen TÜRKSOY Daimî Konseyi 41. Dönem Toplantısında, 2026 yılının “Doğumunun 150. Yılında Ziya Gökalp Anma Yılı” olarak ilan edilmesi üye ülkelerin kültür bakanları tarafından oy birliğiyle kabul edildi.
1876 yılında Diyarbakır'da doğan Ziya Gökalp (1876–1924), şair, yazar, sosyolog ve düşünür kimliğiyle modern Türk düşünce hayatının gelişiminde önemli rol oynadı. Dil, kültür, toplumsal yapı, kimlik ve medeniyet üzerine geliştirdiği görüşlerle Türkiye'de sosyoloji disiplininin öncü isimlerinden biri oldu.
Türkçülüğün Esasları, Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak ve Türk Medeniyeti Tarihi gibi eserleriyle tanınan Gökalp, kültürel kimliğin korunması ile çağdaşlaşma arasındaki ilişkiyi ele aldı. Türk halkları arasındaki tarihî, dilsel ve kültürel bağlara yönelik düşünceleri, Türk dünyasının ortak mirası üzerine yürütülen akademik çalışmalarda günümüzde de önemli bir yer tutuyor.
TÜRKSOY tarafından ilan edilen 2026 Ziya Gökalp Anma Yılı, düşünürün eserlerinin yeniden değerlendirilmesi, fikir mirasının farklı Türk dillerinde okuyucularla buluşturulması ve özellikle genç kuşaklara tanıtılması bakımından uluslararası bir kültürel iş birliği zemini oluşturuyor.
Geçmiş Yıllarda Anılan Şahsiyetler
TÜRKSOY'un 2010 yılından itibaren ilan ettiği Anma Yılları kapsamında Türk dünyasının edebiyat, sanat, bilim ve düşünce hayatına katkıda bulunmuş çok sayıda şahsiyet uluslararası etkinliklerle anıldı.
- 2025: Bahtiyar Vahabzade, Nurgisa Tilendiyev, Atay Oganbayev, Münir Nurettin Selçuk ve Âşık Kenzî.
- 2024: Mahtumkulu Firaki.
- 2023: Mehmet Âkif Ersoy, Bîrûnî, Temirbek Jürgenov, Baken Kıdıkeyeva ve İsmet Vehit Güney.
- 2022: Süleyman Çelebi, Fikret Amirov ve Toktobolot Abdumomunov.
- 2021: Yunus Emre ve Nizami Gencevi.
- 2020: Abay Kunanbayev.
- 2019: İmadeddin Nesimi ve Âşık Veysel.
- 2018: Cengiz Aytmatov, Gara Garayev ve Mağcan Cumabay.
- 2017: Molla Penah Vagif.
- 2016: Yusuf Has Hacib.
- 2015: Haldun Taner ve Semen Kadışev.
- 2014: Mahtumkulu Firaki ve Toktogul Satılganov.
- 2013: Mukan Tölebayev.
- 2012: Mirza Fatali Ahundzade ve Nikolay Katanov.
- 2011: Abdullah Tukay.
- 2010: Zeki Velidi Togan.
TÜRKSOY Anma Yılları, Türk dünyasının zengin kültürel birikimini ortak bir hafızada buluşturan ve geçmişin değerlerini geleceğin kuşaklarına taşıyan önemli bir uluslararası kültür iş birliği programı olmayı sürdürüyor.
2026 Ziya Gökalp Anma Yılı, bu köklü geleneğin devamı olarak Türk dünyasının ortak düşünce mirasını yeni araştırmalar, yayınlar ve kültürel buluşmalarla daha geniş kitlelere ulaştırmayı amaçlıyor.
Haber : Türksoy